Οι σημαντικότεροι άνθρωποι... Stelios Frangopoulos
 
Immanuel Kant (1724 - 1804)
Γεννήθηκε, έζησε και πέθανε στο Koenigsberg (τώρα ρώσικο Καλίνινγκραντ) της Ανατολικής Πρωσίας, δεν παντρεύτηκε ποτέ, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη γενέτειρα πόλη του και είχε γίνει αντικείμενο σχολιασμού για την εντυπωσιακή ακρίβειά του στις κοινωνικές συναναστροφές - υπόδειγμα αυτοπειθαρχίας και παραξενιάς. Χρηματοδότησε τις σπουδές του παραδίνοντας ιδιωτικά μαθήματα και κερδίζοντας στοιχήματα στο μπιλιάρδο. Το 1749 προσπάθησε να λύσει ο Καντ μια μαθηματική αντιδικία μεταξύ οπαδών του Καρτέσιου και του Λάιμπνιτς με σχετικοποίηση των θέσεών τους. Το 1755 δημοσίευσε ανώνυμα μια θεωρία του για τη δημιουργία του πλανητικού μας συστήματος και για την ύπαρξη γαλαξιών πέρα από το δικό μας γαλαξία. Το ίδιο έτος αναγορεύεται Διδάκτωρ και Υφηγητής του πανεπιστημίου του Koenigsberg. Ακόμα εξηγεί τη γνώση στον άνθρωπο ως θεϊκή παρέμβαση.

Το έτος 1770 έγινε ο Καντ τακτικός καθηγητής για Λογική και Μεταφυσική στο ίδιο Πανεπιστήμιο και παράλληλα έκανε παραδόσεις για Φυσική, Κοσμολογία, Ανθρωπολογία, Θεολογία και Γεωγραφία. Κάποια εποχή δίδασκε στο πανεπιστήμιο 36 ώρες την εβδομάδα! Μετά από μερικές μικρότερες δημοσιεύσεις του για θέματα Φυσικής και Μεταφυσικής, παρουσίασε ο Καντ σε τρία θεμελιώδη έργα την υπερβατολογική φιλοσοφία του: «Κριτική του καθαρού Λόγου» (Kritik der reinen Vernunft, 1781), «Κριτική του πρακτικού Λόγου» (Kritik der praksischen Vernunft, 1788) και «Κριτική της κριτικής Δύναμης» (Kritik der Urteilskraft, 1790). 

Ο Καντ επηρεάστηκε από τον σκεπτικισμό και τον αγνωστικισμό του Χιουμ και έστρεψε την προσοχή του στην ανάλυση της υποκειμενικότητας. Θεωρεί ότι κάθε γνώση εξαρτάται από την εμπειρία, επειδή στηρίζεται στις αισθήσεις μας. Τα πράγματα καθ' εαυτά μάς είναι άγνωστα και οι εικόνες τους παράγονται από τον εαυτό μας. Το πραγματικό ον είναι απρόσιτο σ' εμάς, διότι αυτό που αντιλαμβανόμαστε είναι τα αισθητηριακά δεδομένα και όχι τα αντικείμενα. Αυτά τα αισθητηριακά δεδομένα είναι όμως ανεξάρτητα και δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Για να αντιληφθεί λοιπόν ο άνθρωπος ένα αντικείμενο συνολικά και όχι μόνο τις επιμέρους ιδιότητές του, σχήμα, χρώμα, υφή κ.ά., απαιτείται από τον άνθρωπο μια εσωτερική λογική (υπερβατολογική) επεξεργασία, κατά την οποία ενοποιούνται τα επιμέρους στοιχεία της εμπειρίας. Η εξακρίβωση της ύπαρξης του «πραγματικού» αντικειμένου παραμένει όμως απρόσιτη και εμπειρικά αδύνατη. 

Tο έτος 1793 εκδίδεται το σύγγραμμα του Καντ «Η θρησκεία εντός των ορίων του απλού Λόγου» (Die Religion innerhalb der Grenzen der blossen Vernunft), ένα έργο που προκάλεσε αντιδράσεις και κρίθηκε από τις υπηρεσίες της πρώσικης λογοκρισίας ως υπέρμετρα ορθολογιστικό, γι' αυτό και απαγορεύτηκε. Η κυβέρνηση της Πρωσίας κατηγόρησε τον κορυφαίο φιλόσοφο της σύγχρονης εποχής ότι κάνει «κακή χρήση» της φιλοσοφίας και προσβάλλει θεμελιακά δόγματα της Αγίας Γραφής και του χριστιανισμού και του απαγόρευσε να δίνει διαλέξεις και να θέτει σε κυκλοφορία κείμενά του σχετικά με θεολογικά θέματα. Το έτος 1797 επανήλθε όμως ο Καντ με ένα θεολογικό θέμα, με το έργο του «Η διένεξη των Σχολών», διατυπώνοντας ειρωνικά σχόλια για τη δυνατότητα των κρατικών «αρχών» να εκφράζονται σε φιλοσοφικά θέματα. Ατό ήταν και το τελευταίο σύγγραμμα του μεγάλου αυτού διανοητή του γερμανικού Διαφωτισμού.

Η φήμη του Καντ είχε επεκταθεί εντωμεταξύ σε όλη τη Γερμανία και στην Ευρώπη. Ο Γκαίτε χαρακτήρισε τον Καντ, όχι μόνο ως τον «αναμφίβολα σημαντικότερο των σύγχρονων φιλοσόφων» αλλά και εκείνον, του οποίου «η διδασκαλία αποδείχθηκε μακράς επιδράσεως και έχει εισχωρήσει βαθύτατα στο γερμανικό πολιτισμό». «Η φιλοσοφία του», συνεχίζει ο Goethe, «έχει επηρεάσει τους πάντες, ακόμα κι αν δεν τον έχουν διαβάσει.»

  ΚΟΡΥΦΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ