Αυτό άλλαξε όμως το έτος 60 π.Χ. όταν με τη βοήθεια δύο συνεργατών, του Κράσου (Marcus Licinius Crassus) που είχε δρέψει δάφνες στην καταστολή της επανάστασης του Σπάρτακου και του Πομπήιου (Cnaeus Pompeius Magnus) που είχε αναδειχθεί σε πολέμους στην ιβηρική χερσόνησο, με τους οποίους σχημάτισε την πρώτη «τριανδρία» (triumvirat). Έτσι πέτυχε ο Ιούλιος Καίσαρ, έχοντας γίνει πατράλληλα δημοφιλής στο λαό με τη διοργάνωση αγώνων στον ιππόδρομο, να εκλεγεί ύπατος για το έτος 59. Από αυτή τη θέση άρχισε να υλοποιεί τα σχέδιά του, συχνά με παράνομες μεθόδους. Μετά τη λήξη της υπατείας του, διορίσθηκε στην ισχυρή θέση του ανθύπατου της Γαλατείας, από όπου κατάφερε να πραγματοποιήσει την εκστρατεία του κατά των Γαλατών, τη χώρα των οποίων κατέλαβε ολοκληρωτικά το έτος 51, πέρασε δύο φορές το Ρήνο ποταμό προς τα ανατολικά και πολέμησε ενάντια στα γερμανόφωνα φύλα. Επίσης αποβιβάστηκε στη Βρετανία. Οι πόλεμοι αυτοί περιγράφηκαν στο αυτοβιογραφικό έργο του «De bello Gallico».

Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα έγινε όμως ο Πομπήιος, ο οποίος είχε αποκτήσει μέσω της Γερουσίας δικτατορικές εξουσίες (sine collega), αντίπαλός του και απαίτησε την παραίτησή τού Καίσαρα από την αρχιστρατηγία και την παραπομπή του σε δίκη στη Ρώμη. Την ίδια απόφαση έλαβε και η Γερουσία, με αποτέλεσμα να αποτολμήσει ο Καίσαρ αντεπίθεση με στρατιωτικά μέσα και, με το πέρασμα του Ρουβίκονα ποταμού, να σηματοδοτήσει την έναρξη του τετραετούς εμφύλιου πολέμου.
 
  Με τη συντριβή του Πομπήιου στα Φάρσαλα και διάφορες μικρότερες ή μεγαλύτερες μάχες στη Μασαλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, την Αίγυπτο και στη Μικρά Ασία, εξήλθε ο Καίσαρ νικητής από αυτή τη σύγκρουση και ανακηρύχθηκε το έτος 46 από το δήμο «μόνιμος δικτάτωρ» (dictator perpetuus), πράγμα που σήμαινε την οριστική κατάλυση της δημοκρατίας.. 

Η απολυταρχική εξουσία του Καίσαρα δημιούργησε και πάλι αντιπάθειες στις ανταγωνιστικές οικογένεις της Ρώμης, με αποτέλεσμα να δολοφονηθεί το Μάρτιο του 44 π.Χ. κατά την είσοδό του στη Γερουσία, από τον Βρούτο (Marcus Junius Brutus) και τον Κάσιο (Gaius Cassius Longinus), τους οποίους είχε ευεργετήσει παλαιότερα. 

Οι επίγονοι και οι ιστορικοί έχουν ακόμα και σήμερα διχασμένες γνώμες στην ιστορική αξιολόγηση του Ιούλιου Καίσαρα: 'Αλλοι βλέπουν ως κύριο μειονέκτημά του την κατάλυση της δημοκρατίας και άλλοι ως πλεονέκτημά του το μεγαλείο που έδωσε στη Ρώμη, επεκτείνοντά την στο μεγαλύτερο μέρος του τότε γνωστού κόσμου. Σημαντικό γνώρισμα του χαρακτήρα του Ιούλιου Καίσαρα ήταν ότι σπάνια εκδικήθηκε τους αντιπάλους Ρωμαίους που είχε νικήσει, ακόμα κι όταν διαφαινόταν κίνδυνος να γίνουν απειλητικοί γι' αυτόν. Αυτή η μεγαλοθυμία του τού στοίχισε τελικά τη ζωή. 

Ο Ιούλιος Καίσαρ ήταν επιληπτικός και βαρήκοος και είχε, παρά τις σχέσεις του με γνωστές γυναίκες της εποχής, ανάμεσά τους την Κλεοπάτρα, ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Γι' αυτές τις ιδιαιτερότητές του έλεγε ο ίδιος ότι «δεν με εμποδίζουν να είμαι ο Καίσαρ!» Σαν μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας ιστορίας διαιωνίστηκε σε λογοτεχνικά έργα διαφόρων σημαντικών συγγραφέων (Σαίξπηρ, Σω, Γουάιλντερ, Μπρεχτ κ.ά.)