ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Paul Klee, Φυσιογνωμική κρυσταλλοποίηση
1824, Λάδι σε μουσαμά, 41,8x51,4 εκ.
Kunstsammlung Nordrein-Westfalen
Ντίσελντορφ

Κατά την θητεία του στο Bauhaus το 1920-31 o Paul Klee (*18.12.1879, +29.6.1940) καταπιάστηκε με γεωμετρικά σχήματα, τα οποία εμφάνιζε και δοκίμαζε στα έργα του σε πολλές παραλλαγές και μορφές. Αυτές οι σχετικά αυστηρές φόρμες δεν περιόρισαν πάντως με κανέναν τρόπο την εφευρετική δημιουργικότητα του και δεν οριοθέτησαν την πρόσβαση σε άλλους κόσμους της φαντασίας του. Αυτό φαίνεται κυρίως σ' αυτό τον πίνακα και τον τίτλο του. 
Η κρυσταλλοποίηση αποτελεί τη διαδικασία, το μεταβατικό στάδιο στη μετάλλαξη της φόρμας για να παγώσει σε γεωμετρικά σχήματα. Ο καλλιτέχνης συνέλαβε τη μεταβατική φάση της διαδικασίας, τη μετάβαση από τη μια στην άλλη κατάσταση σε ένα είδος ονειρικής ακολουθίας, με ανοιχτά, διάφανα χρώματα. Μορφές προσώπου ξεπροβάλλουν και χάνονται, μεταμορφώνονται σε κρυσταλλικές μορφές και συνθέτουν σχήματα κεφαλιών. 'Ολα αιωρούνται. Η αλήθεια πάει πέρα από το φανταστικό. Το ανόργανο μεταμορφώνεται σε οργανικό,  το καθαρά δομημένο σε άμορφο και αντίστροφα.