ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Pieter Bruegel ο πρεσβύτερος, Η παραβολή των τυφλών
1568, Τέμπερα σε μουσαμά, 86x154 εκ.
Museo e Gallerie Nazionali, Νεάπολη

«'Οταν ένας τυφλός οδηγεί τον άλλο, πέφτουν και οι δυο στο λάκκο», γράφει το κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο, από το οποίο ο Pieter Bruegel ο πρεσβύτερος (*περ.1525-30, +9.9.1569) δανείστηκε το θέμα. 'Ηδη στον πίνακα του με τις παροιμίες των Κάτω Χωρών διακρίνεται μια ομάδα τυφλών, που χάνεται όμως στο πλήθος, αργότερα αρχίζει να αποφεύγει τις εικόνες με μικρές φιγούρες. 
Εδώ δείχνει έξι τυφλούς. Και άλλοι ζωγράφοι πριν από τον Bruegel είχαν πραγματευτεί το θέμα, σπάνια όμως με περισσότερες από τέσσερις φιγούρες. Για τον Bruegel αυξάνεται η δραματικότητα της έκφρασης από αριστερά προς δεξιά. Ενώ οι δύο τελευταίοι τυφλοί πορεύονται ακόμα με εμπιστοσύνη πίσω από του άλλους, δεξιά ο πρώτος έχει ήδη πέσει στο λάκκο και ο δεύτερο διαισθάνεται πως θα έχει την ίδια τύχη. Ο τρίτος διστάζει και ο τέταρτος αφουγκράζεται με δυσπιστία.
'Οπως ο Ιησούς, o Bruegel κατανοεί την παραβολή με τη μεταφορική σημασία της, πράγμα που υποδεικνύει η στέρεα εκκλησία στο βάθος. Μεταφορικά λοιπόν εννοεί πως «τυφλοί», άρα αδαείς ιερωμένοι, μπορούν να οδηγήσουν την ενορία τους στην καταστροφή.